يادي از:محمود محمودنماينده مردم نجف آباد در دوره پانزدهم مجلس شوراي ملي
شادروان محمود محمود در سال 1261 شمسي در تبريز متولد شد و پس از تحصيلات مقدماتي در آن شهر به تهران عزيمت كرد. او در يكي از مدارس تهران تحصيلات خود را به اتمام رسانيد و پس از فراغت در آنجا مقيم گرديد.

مهدي بامداد در كتاب (رجال ايران در قرون 13 و 14 هجري ) مي نويسد: "محمود محمود فرزند محمد تقي پيش از كودتاي اسفند 1299 خورشيدي معروف به پهلوي بود و پس از آن محمود را براي نام خانوادگي خود برگزيد. من (بامداد) با شادروان محمود خيلي محشور و معاشر بودم و سال ها از دوستان صميمي و بسيار نزديك من بود.

محمود مردي بود خيلي راست و درست صميمي باوفا وطن خواه به معني حقيقي محقق و متتبع با استغناي طبع و با عزت نفس قانع و وارسته و در اواخر عمر گوشه گير و كمتر با اشخاص معاشرت داشت و تا چشم داشت و نا بينا نشده بود تمام اوقات خويش را به مطالعه كتب مي گذراند و كمتر وقت خود را به بيهوده تلف مي كرد و به طور كلي و خلاصه با مردمان اين دوره به جهات عديده خيلي فرق و تفاوت داشت."

" محمود محمود از مليون و از آزاديخواهان پر حرارت و فعال معاصر ايران بود خدماتي در اين راه از روي ايمان و عقيده انجام مي داد . خدمات او را مي توان به شرح زير ذكر كرد:"



الف: دوره خدمات اداريش را تماما در وزارت پست و تلگراف گذرانده و از كارمندان عالي مقام آن وزارتخانه بود.

ب: مدتي از دوران خدمت خود را استاندار تهران بود.(در زمان احمد شاه قاجار)

ج: در دوره پانزدهم از طرف مردم نجف آباد به نمايندگي مجلس شوراي ملي انتخاب گرديد.

مهمتر از مقامات و مسئوليت هاي رسمي خدمات فرهنگي اوست كه با نام مستعار ( رسول نخشبي ) منتشر شده و به قرار زير است:

1- آثار تربيتي در سه جلد:

جلد اول : تربيت اطفال در خانواده

جلد دوم : تربيت اطفال در مدارس

جلد سوم : تربيت ايراني براي جامعه ايران

2- سلسله مقالاتي تحت عنوان "قرباني هاي هند " در روزنامه ستاره.

3- ترجمه كتاب ( جنگ نفت ): تاليف ( آنتون موهر ) استاد دانشگاه اسلو.

4- ترجمه كتاب ( شهريار ) تاليف : ( ماكياول )

5- تاريخ روابط سياسي ايران و انگليس در قرن نوزدهم: اين اثر در 8 جلد چاپ و منتشر شده است. ميرزا محمود خان در يادداشتي كه بر اين كتاب مي نويسد فعاليت هاي علمي خود را چنين شرح مي دهد : " از سال هزار و سيصد شمسي با اين خيال افتادم كه تاريخ روابط سياسي دولت انگليس را با ايران بنويسم چه مدت ها بود به كتب نويسندگان انگليسي آشنا شده بودم و آنها را مطالعه مي كردم و مطالب آنها را در باب ايران يادداشت مي كردم تا در موقع نوشتن تاريخ سياسي از آنها استفاده كنم... البته در آن اوقات در انتشار مي دادم. موضوع ها مقالات راجع به سياست دولت انگليس در ايران و آسيا و آفريقا بود.

در روزنامه شفق سرخ مقالات مفصلي راجع به سياست دولت انگليس در ايران مصر و هندوستان و در روزنامه پيكان مقالاتي تحت عنوان ( قرباني هاي هند ) انتشار دادم مطالب تمام نشد ولي روزنامه براي هميشه تعطيل شد. ( قرباني هاي هند ) در طرز سياست دولت انگليس بود كه براي حفظ هندوستان عده اي از ملل را در اين راه قرباني كرده بودند."



"از سال 1307شمسي براي تاليف تاريخ روابط سياسي پس از تنظيم يادداشت هاي مورد اشاره مشغول نوشتن شدم. وقايع از نيمه دوم قرن سيزدهم ميلادي مطابق اواخر قرن هفتم هجري است در آن ايام ايران تحت لواي امراي مغول بوده و ارغون شاه نواده هلاكو در آن حكومت مي كرد و ادوارد اول نيز پادشاه انگلستان بود شروع و به معاهده سال 1907 روس و انگليس و اثرات آن معاهده در ايران و اروپا و وقايع ايران در جنگ بين المللي اول ختم مي شود. كه در 8 جلد بالغ بر سه هزار و دويست صفحه در دسترس گذاشته شده.

يادداشت هاي زيادي راجع به نواحي مختلف ايران از كتب زيادي كه از نويسندگان خارجي خصوصا انگليسي ها نوشته اند و دخالت هاي دولت انگليس را در مدت يك قرن و نيم اخير در نقاط مختلف از روي اسناد و مدارك تهيه شده است كه اگر مجال و فرصت باشد در يك جلد به چاپ خواهد رسيد . اينك نوبت من است كه آنچه در مدت سي سال تهيه نموده ام به طبع رسانيده و در دسترس هموطنان خود بگذارم. در اين عمل هيچ قصد و نيتي ندارم جز اينكه ملت ايران بداند در اين مدت (يكصد و پنجاه سال ) چه بر آنها گذشته است. از خداوند متعال توفيق مي خواهيم اين خدمت را به انجام برسانم"

همان گونه كه نقل شد محمود محمود ( محمود پهلوي ) پس از كودتاي 1299 سيد ضياء الدين طباطبايي و رضا خان مير پنج مجبور گرديد كه فاميل محمود را به جاي پهلوي براي خود انتخاب نمايد. حسين مكي در تاريخ بيست ساله خود مي نويسد : " پهلوي نام خانوادگي دانشمند معروف ميرزا محمود خان مولف دوره كتب تاريخ سياسي ايران بود و در موقع گرفتن شناسنامه منحصر و مقدم بود ولي بعدا كه سردار سپه ( رضا خان ) به مقام رسيد خواست براي خود نام خانوادگي انتخاب نمايد نزديكان و دوستانش به او نام پهلوي را پيشنهاد نمودند .هنگامي كه به اداره ثبت احوال مراجعه نمود معلوم شد كه نام خانوادگي متعلق به ميرزا محمود خان است لذا او را مجبور نمودند كه از نام خانوادگي پهلوي صرف نظر و نام ديگري را انتخاب نمايد و ميرزا محمود خان مجبور شد محمود را انتخاب نمايد و به نام محمود محمود تبديل گرديد. "

همين و مورخ در جاي ديگري مي نويسد : " پهلوي قبلا اسم خانواده ( ميرزا محمود خان ) عضو وزارت پست و تلگراف كه از فضلا و آزادي خواهان معروف است بود و نيز عنوان تلگرافي بانك شاهنشاهي ( پهلوي ) بود. "

از فرزند مرحوم محمود محمود نقل شده :عوامل رضا خان از پدرم خواستند كه فاميل پهلوي خود را كنار گذاشته و فاميل ديگري انتخاب نمايد . زيرا مقرر شده كه اين فاميل براي سردار سپه ( رضا شاه ) انتخاب گردد اما ايشان نپذيرفتند لذا تهديد و فشار ايشان را مجبور به حذف آن كرد . ايشان نيز از پذيرش فاميل ديگري امتناع ورزيدند و تكرار اسم خود را مبناي فاميلي خود قرار دادند.

محمود محمود در دوره پانزدهم مجلس شوراي ملي با تشويق جمعي از دوستان نامزد نمايندگي مجلس شد و با كسب اکثریت آراء از تاريخ 25/4/1326 تا 6/5/1328 نماينده مردم نجف آباد بود.

او كه در زمان نمايندگي بيش از 65 سال داشت از شخصيت هاي منحصر به فرد در بين نمايندگي آن دوره بود كه سابقه مبارزاتي در دوران مشروطيت تجربيات چندين ساله سياسي اجتماعي مسئوليت در وزارتخانه ها اطلاعات وسيع علمي و تاريخي او را يك رجل ملي خدمتگزار به كشور و مورد احترام همگان قرار داده بود.

سر انجام محمود در روز جمعه 28 آبان ماه 1344 در سن 84 سالگي در حالي كه نا بينا شده بود بدرود حيات گفت و در ابن بابويه ( شهر ري ) به خاك سپره شد .

كتابخانه شخصي ايشان كه حاوي كتاب هاي با ارزش خطي و غيره بود بنا بر وصيتش به كتابخانه مركزي دانشگاه تهران اهداء گرديد .



ياد و نام اين دانشمند و محقق گران مايه گرامي باد .



تالیف: فضل اله خلیلی

پا نويس:

1- محمد تقي معروف به عسگر راهدار رئيس اداره طرق ( جاده اصفهان شيراز ) بوده .
ره آورد من
 
  Share  
balatarin  


آدرس لینک به این صفحه:
http://www.iranliberal.com/showright-spalt.php?id=2344