یادداشت هایی پیرامون زندگی وآثارمتفکران ومبتکران معاصر: ٦- آنتونی گيدنز
آنتونی گیدِنز از مشهورترین جامعه‌ شناسان انگلیسی است. این نظریه‌ پرداز مطرح و موثر در جامعه ی امروز بریتانیا، در محافل علمی و برای اهل جامعه‌ شناسی جهان بیش از همه به دلیل نظریه ی ساختاربندی‌ و نگاه کل‌نگرانه به جامعه ‌های مدرن شناخته می‌شود. آنتونی گيدنز را به عنوان برجسته ‌ترین و شناخته‌ شده‌ ترین کسی از میان زنده‌ها می ‌شناسند که به علم جامعه‌ شناسی چیزهایی افزوده ‌است. انتشارات او که دست‌کم به ۳۴ کتاب و بیش از ۲۰۰ مقاله می‌رسد، به عنوان کتاب ‌های درسی در دانشگاه‌ ها و دانشکده ‌های سرتاسر جهان آموزش داده می شود. این شاید به خاطر لحن و ادبیات ساده و همه ‌فهم اوست که بنا دارد پیچیده‌ترین مفاهیم را به ساده‌ترین شکل بیان کند. او به همین‌خاطر عنوان بهترین سخنران یا بهترین استاد دانشگاه سال را هم در سابقه‌ ی خود دارد.







ماجرای زندگی او

آنتونی گیدنز در ۱۸ ژانویه ۱۹۳۸ میان خانواده‌ای پایین ‌تر از یک خانواده ی طبقه ی ‌متوسط در ادمونتون لندن به دنیا آمد. او پسر یک کارمند اداره حمل ‌و نقل عمومی لندن بود. گیدنز اولین فرد خانواده‌اش بود که به دانشگاه راه پیدا کرد. او نخستین مدرک دانشگاهی‌ را از دانشگاه هال، مدرک کارشناسی‌ ارشد را از مدرسه ی علوم اقتصادی و سیاسی لندن و دکترا را از دانشگاه کمبریج گرفت. گیدنز از بنیان‌گذاران انتشارات پولیتی (یکی از عمده‌ترین انتشارات در زمینه ی علوم ‌اجتماعی) در سال ۱۹۸۵ بوده ‌است. او در فاصله ی سال ‌های ۱۹۹۷ تا ۲۰۰۳ ریاست مدرسه ی علوم اقتصادی و سیاسی لندن را بر عهده داشت و عضو شورای مشورتی بنیاد تحقیقات خط مشی عمومی بریتانیا بوده‌ است. او همچنین در دوره ی نخست‌وزیری تونی بلر، مشاور او بود و از قرار معلوم همچنان مشاور نخست‌وزیر بریتانیاست. به باور خیلی از تحلیل‌گران، نظریه ی راه سوم گیدنز بود که جهت‌گیری سیاسی و اقتصادی تونی بلر و همچنین بیل کلینتون را رقم زد. او در این نظریه، در پی جُستن راهی میانه بین اندیشه‌ های اقتصادی چپ و راست بود؛ راهی که شاید به نظر دست‌ نیافتنی برسد اما راه‌گشای سیاست ‌های معاصر دو دولت از موثرترین دولت ‌های معاصر جهان بوده‌است.







آنتونی گیدنز فعالیت‌های دیگری هم داشته که چهره او را به یک آکادمیسین علوم‌ اجتماعی فعال و کنش‌گر در عرصه‌ های اجتماعی و سیاسی تبدیل کرده است؛ برخلاف خیلی از همکاران معاصر یا فقید خود در عرصه ی مطالعات اجتماعی. گیدنز یک چهره ی مطرح و صاحب ‌صدا در سیاست بریتانیاست. او با حضورش در رسانه‌های دیداری و شنیداری و همچنین با مقاله‌هایی که عمدتاً در "نیو استیتسمن" نوشته، همواره به عنوان حامی جناح چپ میانه حزب کارگر بریتانیا شناخته شده‌ است. در سال ۲۰۰۴ به گیدنز مقام اشرافی مادام‌العمر "بارون" داده شد و از آن پس "بارون گیدنز" از جانب حزب کارگر در مجلس لردها (اعیان) بریتانیا نشسته‌ است.

آنتونی گیدنز پیشاهنگ جامعه‌شناسی بومی بریتانیا و آرزومند قالب بندی دوباره نظریه ی اجتماعی و بازسنجی درک ما از مدرنیته‌است. او تقریباً همه معاصران رانقد کرده و در علوم اجتماعی خرد و کلان زبانزد عام و خاص است. صاحبنظر در انسان شناسی، امور اقتصادی، سیاسی، تاریخ، فلسفی، باستانشناسی، روانشناسی و...است.







ادوار زندگی علمی (آکادمیک) گیدنز بدین گونه بوده است: نخست، تلاش برای بازخوانی تئوریک و متدولوژیک تئوری‌های جامعه ‌شناسی و نقد تفاسیر موجود کلاسیک (کاپیتالیسم و تئوری اجتماعی مدرن ۱۹۷۱ - قواعد جدید روش جامعه شناسانه ۱۹۷۶). دوم، تدوین تئوری ساختاربندی و تحلیل رابطه عامل و ساختار در جامعه که به هیچ یک برتری نمی‌دهد (مشکلات اصلی تئوری اجتماعی ۱۹۷۹ ونهاد اجتماعی ۱۹۸۴) که باعث شهرت جهانی او شد. سوم، مدرنیته، جهانی سازی و سیاست و به ویژه تأثیر مدرنیته بر زندگی فردی و اجتماعی. او از طریق نقد پست مدرنیته و طرح بحث راه سوم آرمان شهر واقعیت گرا در امور سیاسی به این مرحله وارد شده‌است (نتایج مدرنیته ۱۹۹۰، مدرنیته و خود هویتی ۱۹۹۱، تغییر شکل امور محرمانه ۱۹۹۲، ورای چپ و راست۱۹۹۴، راه سوم: نوسازی دموکراسی اجتماعی ۱۹۹۸).



او در نقد عقاید وبر، مارکس و دورکیم که در راستای تلاشش برای بازتدوین تئوری اجتماعی مدرن صورت می‌گیرد، معتقد است که آنها مانند هم تنها به دنبال کردن رابطه ی کاپیتالیسم و زندگی اجتماعی پرداخته‌اند. ازآنجا که او منتقد تحول گرایی و ماتریالیسم تاریخی است می‌کوشد بر نقش ساختارهای اجتماعی قدرت، مدرنیته و نهادها در شکل دهی به تحولات امروزی تأکید کند. او معتقد است که جامعه‌شناسی به عنوان مطالعه نهادهای اجتماعی ایجادکننده ی تغییر و تحول صنعتی دو سه سده ی اخیر تعریف می‌شود. گیدنز بر فرد وانگیزه‌هایش و کنش قابل تفسیر او در برابر ساختارها تأکید دارد. او از ساختار دوگانه یا دوگانگی ساختار اجتماعی در تعیین واقعیت اجتماعی سخن می‌گوید یعنی انسان نیز دارای اختیار و آزادی عمل است.







نخستین تحقیقات آنتونی گیدنز: علاقه ی اولیه ی آنتونی گیدنز به روانشناسی معطوف بود و حتی وقتی برای اولین بار در سال ١٩٦١ در دانشگاه لیسستر به عنوان مربی کار خود را شروع کرد به تدریس روانشناسی پرداخت، اما به گفتة خودش روانشناسی به شدت تجربی بود و چیزی برای گفتن درباره جهان واقعی نداشت و بنا بر این به تدریج به سمت جامعه شناسی متمایل شد. نخستین تحقیق جامعه شناسی ‏او جنبة تجربی داشت و موضوع آن "بررسی خودکشی" بود. در سال ١٩٦٩ مربی جامعه‏شناسی در دانشگاه کمبریج و نیز کالج کینگ شد. گیدنز سپس به مطالعات میان فرهنگی روی آورد و نخستین اثرش که شهرت بین‏المللی بدست آورد، کتاب "ساختار طبقاتی جوامع پیشرفته" در سال ١٩٧۵ بود







برخی نظریات او

الف - مدرنیت از نظر آنتونی گیدنز: شکل مختصر شده ی تعبیر جامعه ی مدرن یا تمدن صنعتی است و مدرنیت مربوط می شود: اولاً - به مجموعه ی معینی از طرز تلقی ها نسبت به جهان و نسبت به ایده های جهان به عنوان جهانی آزاد برای تغییر به دست و با دخالت انسان. ثانیاً - نهادهای پیچیده، بویژه تولید صنعتی و اقتصاد مبتنی بر بازار. ثالثاً - حدمعینی از نهادهای سیاسی، از جمله دولت، ملت و دموکراسی مردمی. در نتیجه ی این ویژگی ها است که مدرنیت به طور کلی از نظم اجتماعی پویایی بیشتری برخوردار است. جامعه ی مدرن جامعه ای است غنی تر، با نهاد های پیچیده که بر خلاف فرهنگ گذشته در آینده زندگی می کند تا در گذشته.







ب - نظریه ی ساختار بندی گیدنز (نظریه ی ساختاریابی ـ نظریه ی ساختمندشدن ـ نظریه ی ساخت یابی): آنتوني گيدنز با ارائه ی نظريه ی ساخت يابي (تئوری استرکچوریشن) و اصطلاح برخاسته از آن بيشتر به دنبال اين مسئله بودكه بتواند بر دوگانگي عامليت و ساختار غلبه كند. اين نظريه توجه خود را به تنظيم ساختار كنشهاي متقابل بين اعتقادات،‌ نيات، اهداف، گزينش ها و كنش هاي فردي و جمعي انسان ها و شرايط ساختاري انديشه و عمل معطوف مي سازد. گیدنزاین نظریه رادر ١٩٧٠ طرح کرد اما شکل کامل آن را ابتدا در سال ١٩٧٩ و سپس به صورت کاملتر در کتاب "ساختمان جامعه" درسال ١٩٨٤ ارايه نمود. دراین کتاب گیدنز اعتقاد دارد که «هر بررسی تحقیقی درعلوم اجتماعی یا تاریخ، باید کنش يا عاملیت را با ساختار مرتبط سازد». از نظر گيدنز جامعه هم ساختار است وهم كنش. بيشتر:

http://msnselectedarticles.blogspot.ca/2014/03/blog-post_30.html







پ - اطلاعات، دولت، ملت و نظارت از نظر آنتونی گیدنز: آنتونی گیدنز در نظریه پردازی‌های خود به پدیده ی دولت - ملت توجه خاصی نشان می‌دهد. او معتقد است که زندگی حقوقی، فرهنگی، اجتماعی و اقتصادی امروز بدون دولت - ملت معنا ندارد. دولت ملت سیاست های مالی و راهبردهای آموزشی و قوانین امروزی و بسیاری از تحولات را ایجاد کرده‌است. دولت ملت ها بیش از دوسده عمرندارند و همه دولت ملت ها دچار تناقض و معارضه ‌اند و توسط اقلیتهای قومی و نژادی تهدید می‌شوند. بيشتر:

http://msnselectedarticles.blogspot.ca/2014/03/blog-post_30.html







كتاب‌ ها و نوشتار ‌های او

فهرست برخی از كتاب‌ ها و نوشتار ‌های آنتونی گیدنز که به زبان فارسی ترجمه شده این چنین است:

مسایل محوری در نظریه اجتماعی – نوشته ی آنتونی گیدنز- ترجمه ی دکتر محمد رضایی

جامعه شناسی – نوشته ی آنتونی گیدنز- ترجمه ی دکتر منوچهر صبوری

گفتاری از آنتونی گیدنز درباب بنیادگرایی - ترجمه ی هادی نیلی

چکیده ی آثار آنتونی گیدنز - ترجمه ی حسن چاوشیان

گیدنز و «پیامدهای مدرنیته» - مقدمه و تلخیص: بهروز صفری







یادداشت پایانی

١ - در زمینه ی نقد برخی از آثار آنتونی گیدنز، نوشتار"هادی نیلی" زیر عنوان "ماجرای من و آنتونی گیدنز" در تارنمای باشگاه اندیشه قابل ملاحظه است.

٢ - مطالب گوناگون از آنتوني گيدنز و مراسم سخنرانی او پیرامون یکی از کتابهایش : " سیاست های دگرگونی آب و هوا" را می توان در تارنمای یوتیوب مشاهده کرد.

٣ - آگاهی های بیشتری پیرامون ماجرای زندگی و آثار آنتوني گيدنز را می توان به زبان انگلیسی در تارنماهای گوناگون یافت.

٤ - بی تردید بررسی زندگی و آثار آنتونی گیدنز تنها در یک نوشتار نمی گنجد و این امر نیازمند پژوهش ها ی گسترده تری است.

دکتر منوچهر سعادت نوری





برگرفته از ایرانیان

منابع و مآخذ

ماجرای زندگی آنتوني گيدنز: تارنمای دانشنامهٔ آزاد ویکی‌پدیا

نخستین تحقیقات آنتونی گیدنز - نوشتار "آنتونی گیدنز و نظریه ساختمند شدن" از شقايق كمالي: تارنمای مشق نظریه

مدرنیت از نظر آنتونی گیدنز - نوشتاری از دانشجویان کارشناسی ارشد پیرامون تاریخ تفکر معاصر: تارنمای ارشد

نظریه ی ساختار بندی گیدنز - نوشتاری از دکتر سید حسین اطهری: تارنمای نظریه های جامعه شناسی

اطلاعات، دولت، ملت و نظارت از نظر آنتونی گیدنز: تارنمای دانشنامهٔ آزاد ویکی‌پدیا

كتاب‌ها و نوشتار ‌های آنتونی گیدنز: بسیاری از تارنماها

گفتاری از آنتونی گیدنز درباب بنیادگرایی - ترجمه ی هادی نیلی: تارنمای روزنامه شرق

ماجرای من و آنتونی گیدنز - نوشتاری از هادی نیلی: تارنمای باشگاه اندیشه

مطالب گوناگون از آنتوني گيدنز: تارنمای یوتیوب

سخنرانی آنتونی گیدنز پیرامون سیاست های دگرگونی آب و هوا: تارنمای یوتیوب



گزیده ای از نوشتارها

http://msnselectedarticles.blogspot.ca/2014/03/blog-post_30.html



بخش های پیشین یادداشت هایی پیرامون زندگی و آثار متفکران و مبتکران معاصر



http://msnselectedarticles.blogspot.ca/2014/03/blog-post_8004.html
 
  Share  
balatarin  


آدرس لینک به این صفحه:
http://www.iranliberal.com/showright-spalt.php?id=1215