14 تن از کارشناسان سرشناس محیط‌زیست در ایران با انتشار بیانیه‌ای ضمن ابراز نگرانی از موج شتابناک تخریب و تغییر کاربری اراضی ملی و طبیعی، از بی‌توجهی نهادهای مختلف حکومتی نسبت به این روند شدیداَ انتقاد کرده‌اند.

دویچه وله -10.09.2008- صدور این بیانیه پس از آن صورت می‌گیرد که حدود ۱۰۰ نفر که خود را صاحبان زمین در پارک ملی سرخه حصار معرفی کردند، یک هفته قبل، به ساختمان اداره کل محیط زیست استان تهران، هجوم بردند. آنها ضمن تخریب اموال عمومی و شکستن درها و پنجره های ساختمان اداره، کارشناسان و افراد حاضر در محل را نیز مورد ضرب و شتم قرار دادند، به گونه‌ای که  محمد باقر صدوق مدیر کل محیط زیست استان تهران در اثر جراحت روانه بیمارستان شد.

۱۴ فعال و کارشناس محیط زیست ایران، ضمن محکوم کردن حمله یادشده ،‌ از عدم تحرک دستگاههای مربوطه در پیگیری‌های قضایی این واقعه به شدت انتقاد کرده اند. آنها در بیانیه‌ی خود نوشته‌اند: «با وجود نص صریح اصل پنجاهم قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران مبنی بر ممنوعیت هر گونه فعالیت مغایر با هنجارهای زیست محیطی، موج شتابناک تخریب و تغییر کاربری اراضی ملی و طبیعی چرا با برخورد قانونی روبه رو نمی شود؟ چرا با وجودی که تعرض به حریم محیط بانان کشور حتی به مواردی همچون قتل فجیع این هم میهنان مظلوم و فداکار انجامیده ، هیچ نشانه ای از عزم جدی برای مقابله با اینگونه برخوردها مشاهده نمی شود ؟ تاآنجا که گروهی حتی دردل پایتخت به خود اجازه حمله به یک ستاد دولتی و مضروب ساختن مدیر آن را بدهند؟»

بیانیه‌ی ۱۴ کارشناس محیط زیست ایران ضرب و شتم مدیر یادشده را نمونه‌ تازه‌ای از ناامنی و بی‌پناهی زیست‌‌بوم‌ها و میراث طبیعی ایران توصیف کرده و بی‌عملی نهادها و مراجع مسئول در این  ماجرا، به رغم آشکاربودن ماهیت عاملان حادثه را به باد انتقاد گرفته است.

 

مرجع شکایت‌های کیست؟

امضاکنندگان بیانیه، در ادامه به طرح سوال‌هایی پرداخته‌اند که نگرانی گسترده‌ی آنها در باره‌ی تخریب بی‌محابای محیط‌زیست ایران و پاسخگونبودن مراجع رسمی در این زمینه را بازتاب می‌دهد. از جمله این سؤال مطرح شده است که «چرا با وجودی که تعرض به حریم محیط بانان کشور حتی به مواردی همچون قتل فجیع این هم میهنان مظلوم و فداکار انجامیده ، هیچ نشانه ای از عزم جدی برای مقابله با اینگونه برخوردها مشاهده نمی شود؟ تاآنجا که گروهی حتی دردل پایتخت به خود اجازه حمله به یک ستاد دولتی و مضروب ساختن مدیر آن را بدهند؟» ۱۴ کارشناس محیطزیست سپس این سؤال را مطرح می‌کنند که اساساً شهروندان برای دادخواهی در برابر این موج تخریب و قهقرایی زیست بوم های ایران باید شکایت به کجا برند.

 بیانیه در ادامه با اشاره به این واقعیت دردناک که به لحاظ  فرسایش خاک ، جنگل زدایی ، فرونشست آب های زیرزمینی ، نابودی تالابها ، بیابان زایی و ...ایران غالباً در شمار ده کشور نخست جهان جای دارد، می‌پرسد که چرا نمایندگان مجلس تاکنون کمترین واکنش را در این باره داشته اند و حتی یک بار هم دستگاه اجرایی کشور را به پرسش نگرفته‌اند.

اعتراض به تخریب محیط زیست در ایران

تخریب چشم‌اندازهای طبیعی و منابع ملی برای ناپایدارترین طرح‌های عمرانی، از قبیل انواع راه‌سازی‌ها و سدسازی‌ها  و شهرک‌سازی‌ها نکته‌ی دیگر مورد تأکید در بیانیه‌ی اعتراضی ۱۴ کارشناس محیط ایران است. آنها پرسیده‌اند که چرا این اقدام‌های بی‌ضابطه با واکنش هیچ سازمان مسئولی در ایران مواجه نمی‌شود؟

به رغم تلاش‌های فعالان محیط زیست در ایران برای افزایش آگاهی‌های زیست‌محیطی در میان مردم، تخریب و نابودی زیست‌بوم در این کشور، ابعاد شدیداَ گسترده و نگران‌‌کننده‌ای به خود گرفته است. به نظر گروه‌ها و فعالان محیط زیست، آنچه که بر شدت بحران افزوده، پروژه‌هایی است که نهادهای مختلف حکومتی بدون ملاحظات زیست محیطی طراحی و به اجرا گذاشته‌اند. ایجاد بزرگ‌راه شمال، ساختن میان‌راه بر دریاچه‌ی اورمیه، سدسازی‌های بی‌رویه، بدون درنظرگرفتن پیامدهای زیستمحیطی منفی آنها، اتلاف بی‌محابای انرژی و کم‌کاری در آموزش عمومی برای صرفه‌جویی در این زمینه، عدم رعایت‌ مقررات و معیارهای معطوف به حفاظت آب و خاک و هوا در تولیدات صنعتی، تعلل حقوقی و اجرایی در تعقیب و مجازات تخریب‌کنندگان محیطزیست و ... از جمله مواردی هستند که  گروه‌ها و فعالان محیط زیست در ایران نهادها و دستگاه‌های  اجرایی، حقوقی و قانون‌گذاری را در رابطه با آنها مقصر و غیرپاسخگو می‌دانند.

از نظر گروه‌ها و فعالان یادشده، مقیدکردن نهادهای حکومتی به مسئولیت‌پذیری و انجام اقدامات لازم بیش از همه در گرو ارتقای  دانش و آگاهی عمومی و تشدید فشار اجتماعی در زمینه‌های یادشده است. بیانیه‌ی اعتراضی و توام با نگرانی ۱۴ استاد و کارشناس محیطزیست نیز، تلاش هشداردهنده‌ای است برای برانگیختن هر چه بیشتر حساسیت عمومی در همین راستا.

 اسامی ۱۴ کارشناس و استاد دانشگاهی که بیانیه‌ را امضا کرده‌اند از این قرار است:  محمد علی اینانلو، سعیدفردوسی، عباس جعفری، علی قلم سیاه ، بهروز دهزاد، ناصرکرمی، برهان ریاضی، اسماعیل کهرم، علی سلاجقه، بهرام کیابی، هوشنگ ضیایی، مه لقاملاح، بیژن فرهنگ دره شوری، مجیدمخدوم، مهدی فتوره چی، اسماعیل میرفخرایی

---

اصل خبر منتشر شده به قرار زیر بوده است :

حمله شهروندان ناراضی به اداره کل محیط زیست تهران

شهاب نیوز - جمعی از اعضای تعاونی مسكن زیتون صبح امروز چهارشنبه در اعتراض به آنچه كه مشخص نشدن تكلیف خود می‌خواندند به زور وارد اداره كل محیط زیست استان تهران در پارك ملی «سرخه‌حصار» شده و ضمن درگیری با تعدادی از كاركنان و مدیر كل محیط زیست استان تهران، خسارت‌های عمده‌ای را به این مکان وارد كردند.

بر اساس گزارش‌های منتشره؛ حدود 200 نفر از اعضای تعاونی مسكن زیتون حدود ساعت 10 صبح امروز چهارشنبه با سر دادن شعار و به زور وارد اداره كل محیط زیست استان تهران شده و پس از شکستن تعدادی از درها و شیشه‌های این اداره و همچنین ضرب و شتم كاركنان آن؛ خسارت‌های عمده‌ دیگری را به این مکان وارد آوردند.

گزارش‌های دریافتی حاكیست این افراد با سر دادن شعارهایی علیه مدیر كل محیط زیست استان تهران خود را به اتاق وی رسانده و با شكستن در، قصد ضرب و شتم وی را داشتند كه علیرغم تلاش ماموران محیط زیست متاسفانه مدیركل محیط زیست استان تهران بیهوش به بیمارستان منتقل شد.

در این میان؛ دكتر صدوق، مدیر كل محیط زیست استان تهران با اشاره به این كه حدود 200 نفر از اعضای تعاونی زیتون صبح امروز به زور وارد اداره كل محیط زیست استان تهران شدند، به خبرگزاری ایسنا گفت: متاسفانه ماموران پلیس علیرغم تماس‌های برقرار شده با حدود یك ساعت تاخیر در محل حاضر شدند.

وی افزود: متاسفانه اعضای تعاونی زیتون ضمن ضرب و شتم تعدادی از كارمندان اداره كل محیط زیست استان تهران اقدام به شكستن شیشه‌ها، درها كرده و به مأموران محیط زیست محل فحش و ناسزا دادند.

مدیر كل محیط زیست استان تهران تصریح كرد: به مأموران محیط زیست محل دستور دادیم كه با این افراد درگیر نشوند.

وی با اشاره به اصلاح ماده 33 اصلاحی قانون حفاظت و بهره‌برداری از جنگل‌ها و مراتع توسط مجمع تشخیص مصلحت نظام كه طی روزهای گذشته ابلاغ شد، افزود: بر این اساس تمام اراضی طبیعی تصرف شده قبل و بعد از سال 1365 تحت هر عنوانی كه واگذار یا تصرف شده باشد حتی آنها كه از سال‌ها پیش تحت عنوان تعاونی‌های مسكن مورد ساخت‌وساز قرار گرفته‌اند، باید به وضعیت سابق بازگردانده شوند و اسناد واگذاری آنها پس گرفته شود.

مدیر كل محیط زیست استان تهران با اشاره به این كه اعطای زمین معوض به اعضای تعاونی مسكن زیتون نهایی شده است، به ایسنا گفت: زمین معوض در شهرك پردیس در نظر گرفته شده و جلسه نهایی آن 19 شهریور ماه سال جاری در بازرسی ریاست جمهوری برگزار می‌شود.

واکنش ناجا

سردار ساجدی‌نیا، جانشین فرمانده انتظامی تهران بزرگ در این باره گفت: عوامل درگیری در اداره كل محیط زیست استان تهران با حضور ماموران نیروی انتظامی تخلیه شده و درگیری به پایان رسیده است.

وی افزود: پس از گزارش اعلام درگیری تعدادی از اعضای تعاونی مسكن زیتون سرخه‌حصار در اداره كل محیط زیست استان تهران به مركز فوریتهای پلیسی «110» ماموران انتظامی در محل درگیری حاضر شدند.

سردار ساجدی‌نیا خاطرنشان كرد گفت: بر اثر این درگیری مدیر كل اداره محیط زیست استان تهران مورد ضرب و شتم قرار گرفته است.

سرهنگ احمدی، رییس مركز اطلاع‌رسانی پلیس تهران بزرگ نیز از شناسایی 3 تن از عوامل تنش‌زا در محل خبر داد و افزود: با علام گزارش درگیری در پارك ملی سرخه‌حصار در ساعت 11:03 به مركز فوریتهای پلیسی «110» اولین واحد گشتی پلیس در ساعت 11:13 در محل حضور یافت و پس از گذشت 15 دقیقه نیز سركلانتر چهارم و رییس كلانتری به همراه سایر عوامل پلیس به محل رسیدند.

وی ادامه داد: پس از حضور پلیس تجمع‌كنندگان كه حدود 300 نفر بودند، در حسینیه مجتمع محیط زیست جمع شدند و سركلانتر چهارم با آنها صحبت كرد.

رییس مركز اطلاع‌رسانی پلیس تهران بزرگ با اشاره به این كه درگیری این افراد در اداره كل محیط زیست استان تهران با حضور پلیس در ساعت 12:55 به طور كامل پایان رسید، گفت: سه تن از افرادی كه قصد داشتند تنش را در محل افزایش دهند، توسط عوامل پلیس شناسایی شده‌اند.

سرهنگ احمدی در پایان تاكید كرد: در حال حاضر وضعیت عادی است و مأموران پلیس نیز برای جلوگیری از تنش‌های بعدی در آمادگی به سر می‌برند و در محل مستقر هستند.

اصل ماجرا چیست؟

منطقه «سرخه‌حصار» (قرق سابق) واقع در بین دو بیوم البرز مركزی و كویر مركزی، دارای 470 گونه گیاهی ــ 80 گونه دارویی ــ و بیش از 2000 راس قوچ و میش بی‌نظیر، تنها زیستگاه گونه آهو و زیستگاه ‌111 گونه پرنده، ذخیره‌گاه و مرجع آثار تاریخ طبیعی كشور از قدیمی‌ترین پاركهای ملی دنیا و باارزشترین مناطق طبیعی جهان كه به اعتقاد كارشناسان محیط زیست به دلیل عدم انجام هرگونه ساخت و ساز و جهت وزش غرب به شرق در ‌آن، نقش ریه پیكره تهران را ایفا می‌كند، در سال 1358 به محیط زیست واگذار شد و پس از انجام مطالعات توسط كارشناسان محیط زیست در سال‌1361 شورای عالی حفاظت محیط زیست با استفاده از ماده ‌3 قانون حفاظت محیط زیست این محدوده را به عنوان پارك ملی ثبت شد.

علی‌رغم ممنوعیت واگذاری اراضی پارك‌های ملی بر اساس تبصره ‌4 ماده ‌31 قانون جنگلها و مراتع مصوب ‌1354، در سال ‌1364 حدود 240 هكتار از زمینهای «سرخه‌حصار» كه جزو حساس‌ترین نقاط این پارك ملی است، به اعضای تعاونی مسكن وزارت جهاد كشاورزی واگذار و با آگاه شدن سازمان حفاظت محیط زیست از موضوع صدور سند برای این زمینها و انجام عملیات نقشه‌برداری در «سرخه‌حصار» در سال 70، ماجرای اختلاف بین سازمان حفاظت محیط زیست و اعضای تعاونی مذكور آغاز شد.

به دنبال آن، سازمان حفاظت محیط زیست دادخواستی مبنی بر ابطال اسناد به دادگاه ارائه كرد كه از آن سال تا كنون این پرونده در مراجع قضایی مطرح است. این درحالیست كه به گفته مدیركل محیط زیست استان تهران در این مدت تعداد زمین‌داران «سرخه‌حصار» از 2 هزار به بیش از 4 هزار تن رسید.