دستاورد سی ساله ی حکومت اسلامی 20 میلیون بیسواد و کم سواد !

کارگزاران - جامعه - همچنان برنامه و قانون برای بیسوادی نیاز است با گذشت 30 سال از اجرای نهضت سوادآموزی در كشور همچنان 20 میلیون نفر بیسواد و كمسواد در كشور وجود دارند. با وجودی كه ظرف 30 سال گذشته سازمان نهضت سوادآموزی موظف به پوشش تحصیلی افراد بیسواد شده است اما از آنجا كه در سوادآموزی، اجباری از سوی وزارتخانهها و نهادهای دولتی برای كاركنان و كارگران تحت پوشش آنها وجود ندارد و تنها این امر به نهضت سوادآموزی سپرده شده است، نهادهای دولتی مسوولیتی برای سوادآموزی كاركنانشان متصور نیستند. این در حالی است كه چندی پیش وزیر آموزش و پرورش در یك نشست خبری از احتمال برچیده شدن سازمان نهضت سوادآموزی، با این استناد كه با پوشش خوب سوادآموزی دیگر نیازی به این سازمان دیده نمیشود خبر داد. از سوی دیگر به گفته معاون آموزشی سازمان نهضت سوادآموزی در تبصره 62 برنامه دوم توسعه عنوان شده بود كه دولت هزینه تحصیل كودكان كار را بپردازد كه با بررسیهایی كه دولت انجام داد، متوجه شد كه این امر به اعتبار بسیار زیادی نیاز دارد و به همین خاطر عنوان كرد كه اگر این كودكان بیسواد بمانند بهتر از این است كه وارد سوادآموزی شوند.علی ابراهیمیان به كاهش انگیزه مردم به دلیل مشكلات اقتصادی برای سوادآموزی اشاره كرد و به مهر گفت: «در اول انقلاب كه سطح فرهنگی و طبقاتی مردم پایینتر از الان بود تمایل بیشتری به سوادآموزی وجود داشت. در آن زمان اولویت مردم همین مسائل بود ولی حالا مردم محاسبهگر شدهاند و اقتصادی فكر میكنند و این اعتقاد در بین آنها وجود دارد كه كسی كه به سمت یادگیری میآید فرصت كار كردن را از دست میدهد و از درآمدزایی فاصله میگیرد.»ابراهیمیان با بیان اینكه نهضت سوادآموزی وظیفه فرهنگسازی در امر تعلیم و تربیت را ندارد و این مسئله به بخشهای بیرونی برمیگردد، افزود: ریشه بازماندگی از تحصیل به عوامل مختلفی بستگی دارد كه یكی از آنها كار كودكان است و آموزش و پرورش نمیتواند جلوی چنین معضلاتی را بگیرد، چراكه این مسائل ریشه در عوامل اقتصادی جامعه دارد. معاون آموزشی سازمان نهضت سوادآموزی با تاكید بر اینكه آموزش و پرورش نمیتواند فردی را به اجبار به مدرسه بیاورد اظهار داشت: آموزش و پرورش وظیفه دارد افرادی را كه برای تحصیلات به مدارس مراجعه میكنند تحت پوشش تحصیلی قرار دهد و در زمینه فرهنگسازی باید در جای دیگری همچون وزارت ارشاد فكر شود و قوانینی طراحی شود كه این مسئله را حل كند. ابراهیمیان با اشاره به اینكه سازمان نهضت سوادآموزی تنها وظیفه پوشش تحصیلی را دارد و به افراد علاقهمند خدمات آموزشی ارائه میدهد، تصریح كرد: ما چه كاری برای افراد بیسوادی كه به نهضت مراجعه نمیكنند، میتوانیم انجام دهیم وقتی چنین مسوولیتی برای ما تعریف نشده است. وی در خصوص فعالیت سایر نهادهای دولتی همچون استانداری و فرمانداری در استانهایی كه میزان بیسوادی در آنها بالاست، اظهار داشت: در بسیاری از استانها مشكلات خود را با فرمانداری مطرح كرده ایم ولی آنها عنوان میكنند كه این مسئله در اولویت فعالیتهای ما نیست و از طرفی قوانین در این خصوص هیچ اجباری برای آنها لحاظ نكرده است. معاون آموزشی سازمان نهضت سوادآموزی در پاسخ به این سوال كه آیا تاكنون نهضت سوادآموزی مشكلات قانونی خود را با مراجع قانونی عنوان كرده است، اظهار داشت: ما خلاء قانونی را عنوان و انواع برنامههای خود را ارائه كردهایم ولی آنها اجبار را نمیپذیرند و میگویند گروه مخاطب سوادآموزی افراد مستضعف هستند و با اجباری كردن سوادآموزی در حق آنها اجحاف میشود. وی از عدمهمكاری بخشهای مختلف نظام در ریشهكن كردن بیسوادی انتقاد كرد و اظهار داشت: به طورمثال حدود دو میلیون بیسواد در بین كشاورزان كل كشور وجود دارد كه وزارت جهاد كشاورزی به عنوان متولی این قشر زحمتكش تاكنون برنامهای برای سوادآموزی آنها ارائه نكرده و این در حالی است كه در كشورهای پیشرفته دنیا همچون اندونزی به غیر از بخشهای آموزشی، سازمانهای تخصصی نیز برنامهریزی كرده و در امر آموزش نیروهای خود فعالیت دارند و در واقع یك همكاری میانبخشی در این زمینه وجود دارد. معاون آموزشی نهضت سوادآموزی ضمن انتقاد از اینكه قریب به سه میلیون نفر از بیسوادان كشورمان را كارگران تشكیل میدهند، گفت: وزارت كار تاكنون چقدر بابت باسوادی كارگران هزینه كرده است و چه فعالیتی در این زمینه از خود نشان داده است. وی با اشاره به اینكه افرادی كه تحصیلاتشان پایینتر از پنجم ابتدایی است بالغ بر 10 میلیون نفر در كشور هستند، افزود: اگر كمسوادان را هم به بیسوادان اضافه كنیم حدود 20 میلیون نفر مشمول برنامههای سوادآموزی قرار میگیرند.

معاون آموزشی سازمان نهضت سوادآموزی ادامه داد: به طور مثال در اروپا اگر كودكانی كه در سن تحصیل هستند از هشت صبح تا پنج بعدازظهر در خیابان دیده شوند پلیس آنها را بازداشت كرده و به دنبال آن، والدین این دسته از كودكان باید پاسخ دهند كه چرا فرزندانشان در مدرسه حضور نداشتند. حتی اگر مراجع قضایی به این نتیجه برسند كه والدین آنها به مسوولیت خود درست عمل نمیكنند از والدین آنها سلب مسوولیت میشود و همین قوانین كمك میكند كه بازمانده از تحصیل و بیسوادی در جامعه آنها وجود نداشته باشد.

وی با بیان اینكه بیسوادان در گروه سنی 10 تا 50 سال، چهار میلیون نفر از جمعیت كل كشور را تشكیل میدهند، اظهار داشت: البته تنها حدود یك میلیون نفر از آنان در گروه سنی 10 تا 30 سال هستند.معاون آموزشی سازمان نهضت سوادآموزی در خصوص رتبهبندی استانها از نظر جمعیت بیسواد گفت: استانهای تهران، اصفهان، خراسان رضوی و فارس از نظر فراوانی دچار بیسوادی بالایی هستند كه البته باید این موضوع را با توجه به جمعیت بالای آنها در نظر گرفت. وی استانهای یزد، سمنان و بوشهر را در وضعیت بالای باسوادی دانست و گفت: این استانها به علت داشتن جمعیت كم و پیشینه تمدنی از وضعیت خوبی در سوادآموزی برخوردار هستند. وی با بیان اینكه استانهای مرزی كشور از نظر بیسوادی رتبه بالایی را دارند، اظهار داشت: به جز استان سیستان و بلوچستان، استانهای آذربایجان غربی، آذربایجان شرقی و كردستان نیز از نظر سوادآموزی با میانگینهای كشوری فاصله دارند كه بیشترین علت آن باورهای خاص و خردهفرهنگیهایی است كه در این مناطق كشور حاكم است.